Opona może mieć głęboki bieżnik i wyglądać jak nowa, a mimo to być już za stara, by jeździć na niej bezpiecznie. Jej wiek sprawdzisz po kodzie DOT na boku opony, a odczytanie go zajmuje chwilę. Pokazujemy, gdzie szukać oznaczenia, jak je rozszyfrować i kiedy warto pomyśleć o wymianie.
Gdzie znaleźć kod DOT
Kod DOT to ciąg liter i cyfr wytłoczony na bocznej ściance opony, zazwyczaj blisko obręczy felgi. Zaczyna się od liter DOT. Producenci często umieszczają pełny kod tylko po jednej stronie opony. Po drugiej bywa skrócona wersja, w której nie ma daty produkcji.
Jeśli nie widzisz daty, nie szukaj dalej na tej samej stronie. Sprawdź drugi bok opony. Przy kołach założonych na samochodzie może się przydać latarka, a czasem trzeba skręcić kierownicę albo zdjąć koło. Opony przechowywane w garażu czy piwnicy obejrzysz łatwiej.
- Szukaj liter DOT na ściance bocznej, przy feldze.
- Datę zapisują cztery ostatnie cyfry kodu, często w owalnej ramce.
- Jeśli kodu z datą nie ma po jednej stronie, obejrzyj drugą.
- Jeśli napis jest zatarty lub nieczytelny, poproś o pomoc w serwisie.
Jak odczytać datę produkcji
Data produkcji składa się z czterech cyfr. Pierwsze dwie oznaczają tydzień roku, a dwie ostatnie rok produkcji. Nie trzeba więc nic przeliczać, wystarczy rozdzielić cyfry na pary.
Przykład krok po kroku
- Znajdź na oponie ciąg zaczynający się od DOT.
- Odszukaj cztery ostatnie cyfry, na przykład 2420.
- Pierwsze dwie cyfry (24) to 24. tydzień roku.
- Ostatnie dwie cyfry (20) to rok 2020.
- Opona z przykładu powstała więc w połowie czerwca 2020 roku.
Opony wyprodukowane przed rokiem 2000 miały w dacie tylko trzy cyfry. Jeśli trafisz na taki kod, opona jest bardzo stara i nie nadaje się do użytku. Uważaj też, by nie pomylić daty z innymi liczbami na oponie, takimi jak rozmiar czy indeks nośności. Datę zawsze znajdziesz na końcu kodu DOT.
Kiedy wymienić opony ze względu na wiek
Guma z czasem twardnieje i traci elastyczność, nawet jeśli samochód stoi, a opona prawie się nie zużywa. Wpływają na to światło, ciepło, wahania temperatury i kontakt z substancjami chemicznymi. Starsza opona może gorzej trzymać się drogi, zwłaszcza na mokrej nawierzchni, i bardziej narażona jest na pęknięcia.
Nie ma jednej, uniwersalnej granicy, która pasowałaby do każdej opony. Wielu producentów opon i samochodów zaleca jednak:
- po około pięciu latach od produkcji sprawdzać opony co roku, najlepiej w serwisie,
- po około dziesięciu latach od daty produkcji wymienić opony, nawet jeśli bieżnik wygląda dobrze.
Dokładne zalecenia znajdziesz w instrukcji obsługi samochodu i na stronach producenta opon. Warto też sprawdzić aktualne przepisy. W Polsce określono minimalną głębokość bieżnika (obecnie 1,6 mm), ale przepisy dotyczą zużycia, a nie wieku opony. Wiele osób wymienia opony wcześniej, bo przyczepność spada, zanim bieżnik dojdzie do granicy.
Objawy, które mówią więcej niż data
Sam wiek nie wystarczy. Opona młodsza niż pięć lat też może wymagać wymiany, jeśli była uszkodzona lub źle eksploatowana, na przykład jeżdżono na niej ze zbyt niskim ciśnieniem. Obejrzyj ją dokładnie i zwróć uwagę na:
- drobne pęknięcia na ściance bocznej lub w rowkach bieżnika,
- wybrzuszenia, bąble i widoczne deformacje,
- nierównomierne zużycie bieżnika,
- uszkodzenia po uderzeniu w krawężnik lub dziurę,
- wibracje kierownicy lub niepokojące drgania w czasie jazdy,
- wyraźnie stwardniałą, kruchą gumę.
Jeśli zauważysz któryś z tych objawów, nie czekaj do końca sezonu. Opony odpowiadają za cały kontakt auta z drogą, więc w razie wątpliwości zapytaj o opinię fachowca w serwisie.
Na co zwrócić uwagę przy zakupie i przechowywaniu
Kupując nowe opony, sprawdź kod DOT jeszcze przed zamontowaniem. Opona nowa w sensie handlowym może leżeć w magazynie od kilku lat. Niewielka różnica nie musi być problemem, ale warto wiedzieć, ile ma lat, i porównać oferty. Przy oponach używanych data produkcji jest jeszcze ważniejsza. Zapytaj o nią sprzedawcę i sprawdź ją samodzielnie, bo na wiek opony nie wskazuje wygląd bieżnika.
Nie zapominaj o kole zapasowym, które często jeździ z autem latami i prawie nie ma kontaktu z drogą. Jego guma starzeje się tak samo jak w pozostałych oponach, więc sprawdź datę również tam.
Sposób przechowywania opon też ma znaczenie. Dobrze, gdy są:
- w chłodnym, suchym i zacienionym miejscu,
- z dala od oleju, paliwa, rozpuszczalników i innych chemikaliów,
- wyczyszczone z brudu i soli drogowej przed odłożeniem,
- ułożone zgodnie z zaleceniami serwisu (na feldze lub osobno, w zależności od sposobu przechowywania).
Sprawdzenie kodu DOT nie wymaga narzędzi ani wiedzy specjalistycznej. Raz w roku, na przykład przy sezonowej wymianie kół, poświęć kilka minut na obejrzenie daty i stanu każdej opony. Dzięki temu unikniesz jazdy na oponach, które formalnie jeszcze się nadają, ale swoje już odjeździły.