Jeśli grzejnik jest ciepły przy dole, a u góry chłodny, najczęściej zbiera się w nim powietrze. Odpowietrzenie zajmuje kilka minut i nie wymaga specjalistycznych narzędzi, a pozwala odzyskać pełną wydajność ogrzewania. Poniżej wyjaśniamy, skąd bierze się problem i jak go bezpiecznie rozwiązać.
Dlaczego grzejnik jest zimny u góry
Woda w instalacji zawiera rozpuszczone gazy, które z czasem się wydzielają. Powietrze jest lżejsze od wody, więc gromadzi się w najwyższej części grzejnika. Tworzy tam poduszkę, do której gorąca woda nie dociera, dlatego górna część pozostaje chłodna.
Powietrze może pojawić się w instalacji z kilku powodów:
- po uzupełnieniu wody w układzie lub po jego opróżnieniu, na przykład w czasie remontu,
- po przerwie w sezonie grzewczym, gdy instalacja stała nieużywana,
- przy nieszczelnościach, przez które powietrze może się dostawać do układu,
- w wyniku zachodzących w instalacji procesów korozyjnych, podczas których mogą wydzielać się gazy.
Warto pamiętać, że zimny grzejnik nie zawsze oznacza powietrze. Podobne objawy daje także osad w dolnej części grzejnika, nieprawidłowo ustawiona głowica lub zawór oraz niewyregulowana instalacja. Jeśli grzejnik jest zimny na dole albo w całości, przyczyna jest zwykle inna.
Co przygotować przed odpowietrzaniem
Potrzebne będą:
- kluczyk do odpowietrzników (tani, dostępny w sklepach z armaturą) lub płaski wkrętak, zależnie od typu zaworka,
- szmatka lub niewielkie naczynie na wodę,
- ręcznik podłożony pod grzejnik, by nie zabrudzić podłogi.
Odpowietrznik to zwykle niewielki zaworek w górnym rogu grzejnika, po jednej ze stron. W grzejnikach łazienkowych, drabinkowych, bywa on umieszczony w korku bocznym. Przy nowoczesnych instalacjach niektóre budynki mają także centralne odpowietrzniki, dlatego jeśli mieszkasz w bloku, sprawdź zasady obowiązujące w zarządzie budynku lub spółdzielni.
Jak odpowietrzyć grzejnik krok po kroku
- Włącz ogrzewanie i poczekaj, aż grzejniki się nagrzeją. Dzięki temu zobaczysz, które z nich mają zimne górne partie.
- Ustaw głowice termostatyczne na wyższe ustawienie, aby zawory były otwarte. Jeśli instalacja ma pompę obiegową, część instalatorów zaleca jej chwilowe wyłączenie na czas odpowietrzania. Zrób to tylko wtedy, gdy wiesz, jak to bezpiecznie zrobić.
- Przyłóż szmatkę pod odpowietrznik, aby zebrać ewentualne krople wody.
- Ostrożnie odkręć odpowietrznik, zwykle o pół do jednego obrotu, nie więcej. Usłyszysz syk uchodzącego powietrza.
- Poczekaj, aż pojawi się woda. Gdy zacznie wypływać równym strumieniem, zamknij zaworek. Nie dokręcaj go z nadmierną siłą.
- Powtórz czynność na pozostałych grzejnikach. Zacznij od tych najniżej położonych w budynku i przechodź wyżej, bo powietrze wędruje ku górze instalacji.
- Sprawdź ciśnienie w układzie, jeśli masz do niego dostęp, na przykład przy kotle. Po odpowietrzeniu może spaść i wymagać uzupełnienia zgodnie z instrukcją producenta kotła.
Uważaj na temperaturę: woda z grzejnika może być bardzo gorąca i spowodować oparzenia. Jeśli się obawiasz, wyłącz ogrzewanie i odczekaj, aż woda trochę ostygnie. Dla bezpieczeństwa nie odpowietrzaj grzejników, gdy pod nimi znajdują się urządzenia elektryczne lub delikatne podłogi, których nie możesz zabezpieczyć.
Kiedy problem wraca i co wtedy zrobić
Jednorazowe odpowietrzenie na początku sezonu grzewczego bywa wystarczające. Jeśli jednak powietrze wraca co kilka dni, warto poszukać przyczyny. Sygnałem ostrzegawczym jest też częste spadanie ciśnienia w instalacji, bulgotanie lub szumy w rurach.
W takich sytuacjach nie poprzestawaj na kolejnych odpowietrzeniach. Zwróć uwagę na:
- ślady wilgoci lub wycieki przy zaworach i połączeniach,
- zbyt niskie ciśnienie w układzie,
- grzejniki, które nagrzewają się nierówno mimo odpowietrzenia,
- rdzawą lub ciemną wodę wypływającą z odpowietrznika.
Rdzawa lub czarna woda może wskazywać na zanieczyszczenia w instalacji, które wymagają przepłukania. To zadanie dla instalatora, podobnie jak diagnoza nieszczelności czy regulacja hydrauliczna układu. Jeśli mieszkasz w bloku z ogrzewaniem centralnym, a kilka grzejników w różnych mieszkaniach ma ten sam problem, zgłoś go administracji, bo przyczyna może leżeć w pionach instalacji.
Jak ograniczyć ryzyko zapowietrzania
Kilka nawyków pomaga utrzymać instalację w dobrej kondycji:
- odpowietrzaj grzejniki na początku sezonu grzewczego i po każdym uzupełnianiu wody w układzie,
- nie zakręcaj na stałe wszystkich zaworów na długi czas, jeśli nie jest to konieczne,
- raz w sezonie zerkaj na ciśnienie w instalacji, jeśli masz własny kocioł,
- zlecaj okresowe przeglądy instalacji i kotła fachowcowi, zgodnie z zaleceniami producenta i obowiązującymi wymaganiami, które warto sprawdzić w aktualnych źródłach.
Odpowietrzanie to prosta czynność, ale wymaga uwagi. Jeśli nie masz pewności co do rodzaju instalacji, a w szczególności gdy masz ogrzewanie podłogowe, system zamknięty z automatyką lub instalację w bloku, skonsultuj się z administratorem albo instalatorem, zanim zaczniesz działać sam.